การอบรมโครงการสร้างความร่วมมือในการพัฒนาระบบข้อมูลการให้ความช่วยเหลือของเครือข่ายหญิงไทยในต่างประเทศ กรณีศึกษาประเทศญี่ปุ่น

การอบรมโครงการสร้างความร่วมมือในการพัฒนาระบบข้อมูลการให้ความช่วยเหลือของเครือข่ายหญิงไทยในต่างประเทศ กรณีศึกษาประเทศญี่ปุ่น

ระหว่างวันที่ 1 – 2 มิถุนายน 2562

ณ โรงแรม Sunshine City Prince Hotel Ikebukuro กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น

– คณะผู้แทน พม. (สค.) ข้าราชการกรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว จำนวน 7 คน

– วัตถุประสงค์ เพื่อจัดทำแนวทางการพัฒนาข้อมูลการให้ความช่วยเหลือสตรีและครอบครัวไทยของเครือข่ายหญิงไทยในต่างประเทศ

– ภูมิหลังและพัฒนาการ ปี 2554 สค. สนับสนุนการวิจัยโครงการศึกษาแนวทางป้องกันและช่วยเหลือคุ้มครองหญิงไทยที่เดินทางไปทำงานต่างประเทศแก่คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น พบว่าหญิงไทยในต่างประเทศประสบปัญหาครอบครัว ปัญหาการใช้ชีวิตในต่างประเทศ การไม่รู้กฎหมาย ปัญหาด้านสุขภาพจิต และตั้งแต่ปี 2555 เป็นต้นมา สค. ได้ดำเนินกิจกรรมการพัฒนาทักษะการให้คำปรึกษาแก่เครือข่ายอาสาสมัครหญิงไทยในต่างประเทศ โดยมีเครือข่ายที่เข้าร่วมจากภูมิภาคยุโรป อเมริกา เอเชียตะวันออก ได้แก่ ประเทศญี่ปุ่น ฮ่องกง ไต้หวัน ดังนั้น เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงานของเครือข่ายหญิงไทยในต่างประเทศ ในปี 2562 สค. จึงได้ยกระดับกิจกรรมเป็นการจัดทำแนวทางการพัฒนาข้อมูลการให้ความช่วยเหลือสตรีและครอบครัวไทยของเครือข่ายหญิงไทยในต่างประเทศ โดยนำร่องที่ประเทศญี่ปุ่นเป็นแห่งแรกซึ่งเป็นประเทศในภูมิภาคอาเซียน (ASEAN+3) และเครือข่ายหญิงไทยในประเทศญี่ปุ่น มีระบบการให้ความช่วยเหลือทั้ง Hotline และ Line รวมทั้งดำเนินงานร่วมกับหน่วยงานภาครัฐในการช่วยเหลือส่งต่อ Case กับกรมการกงสุลและสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงโตเกียว (สอท.โตเกียว)

– บทบาทของเครือข่ายหญิงไทยในประเทศญี่ปุ่น มีการรวมตัวกัน อาทิ เครือข่ายคนไทยในญี่ปุ่น สมาคมเด็กไทยกรุ๊ป กลุ่มคนไทยในไซตามะ ซึ่งกระจายการให้ความช่วยเหลือตามภูมิภาคต่าง ๆ เป็นการช่วยเหลือโดยตรง หรือผ่านช่องทาง Social Media: Facebook หรือ Line เป็นต้น

– กระบวนการให้ความช่วยเหลือ ส่วนใหญ่ จะเป็นการให้คำปรึกษาให้คำแนะนำเฉพาะรายด้านสุขภาพ ด้านกฎหมาย การศึกษาของบุตร ปัญหาในครอบครัว หรือการไปติดต่อสถานีตำรวจ รวมถึงการส่งต่อ case ไปยังสถานทูตไทย สถานกงสุล หรือสมาคม มูลนิธิ เพื่อให้การช่วยเหลือ กรณีความรุนแรง การเงิน หรือส่งกลับ เป็นต้น นอกจากนี้ กลุ่มเครือข่ายหญิงไทย ได้มีการจัดทำเอกสารแปลภาษาญี่ปุ่นเป็นภาษาไทย เช่น คู่มือด้านสุขภาพ คู่มือเรียนอักษรภาษาญี่ปุ่น (คันจิ) เพื่อเป็นการเผยแพร่และแบ่งปันการเรียนรู้ซึ่งกันและกันโดยไม่คิดค่าใช้จ่ายด้วย

– กิจกรรม คณะข้าราชการได้เข้าเยี่ยมคารวะเอกอัครราชทูต ณ กรุงโตเกียว (นายบรรสาน บุนนาค) ในวันที่ 31 พฤษภาคม 2562 โดยร่วมลงนามแสดงความอาลัยแด่พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ และหารือประเด็น
ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินการจัดการฝึกอบรมโครงการสร้างความร่วมมือ ณ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น โดยให้ความสำคัญกับการสนับสนุนการดำเนินโครงการของเครือข่ายหญิงไทยในต่างประเทศ ตลอดจนการพัฒนาความร่วมมือระหว่างกันต่อไป

– ผู้เข้าร่วมประชุม เป็นเครือข่ายหญิงไทย จำนวน 32 คน ในประเทศญี่ปุ่น อาทิ เครือข่ายคนไทยในญี่ปุ่น สมาคมเด็กไทยกรุ๊ป เครือข่ายคนไทยในไซตามะ มาจากจังหวัดอิบารากิ โทจิกิ ไซตามะ คานากาวะ นากาโนะ ชิบะ ไอจิและโตเกียว เป็นกลุ่มที่มีอาชีพหลากหลาย เช่น อาจารย์ นักกฎหมาย ล่าม พนักงานเอกชน ลูกจ้างทั่วไป แม่บ้าน เป็นต้น อายุระหว่าง 30 – 70 ปี โดยมีผู้ที่อยู่ญี่ปุ่นนานที่สุดมากกว่า 20 ปี โดยร้อยละ 64.5
ของผู้เข้าร่วมโครงการฯ เคยเข้าร่วมกิจกรรมการพัฒนาศักยภาพของ สค. ร้อยละ 93 เคยให้ความช่วยเหลือคนไทยในประเทศญี่ปุ่นด้านครอบครัว การใช้ชีวิตในต่างประเทศ กฎหมาย

– กิจกรรมในการประชุม ประกอบด้วย

พิธีเปิด ในวันเสาร์ที่ 1 มิถุนายน 2562 นางสาววิจิตา รชตะนันทิกุล รองอธิบดี สค.
เป็นประธานกล่าวเปิดงาน พร้อมบรรยายใน หัวข้อ ภารกิจ สค. ด้านการพัฒนาศักยภาพ การคุ้มครองและพิทักษ์สิทธิสตรี การส่งเสริมความเสมอภาคระหว่างเพศและความเข้มแข็งของสถาบันครอบครัว และนางสาว
กุรุพิน สิงห์น้อย ผู้อำนวยการกองยุทธศาสตร์และแผนงาน เป็นผู้กล่าวรายงาน

  1. การบรรยายให้ความรู้ โดยวิทยากรจากกระทรวงการต่างประเทศ และ สค. ดังนี้

– นายบัญชา ยืนยงจงเจริญ ผู้อำนวยการกองคุ้มครองและดูแลผลประโยชน์คนไทยในต่างประเทศ กรมการกงสุล และคณะ บรรยายเกี่ยวกับภาพรวมภารกิจของกระทรวงการต่างประเทศในการให้ความช่วยเหลือ คุ้มครอง คนไทยในต่างประเทศ และแนวทางการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ของเครือข่ายคนไทยร่วมกับหน่วยงานภาครัฐตามยุทธศาสตร์ 5H ของกรมการกงสุล

– นางสาวแคทรียา ปทุมรส อัครราชทูตที่ปรึกษา สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงโตเกียว บรรยายเกี่ยวกับนโยบายในการดูแลคุ้มครองคนไทยในประเทศญี่ปุ่น สถานการณ์หญิงไทยและครอบครัวคนไทยในประเทศญี่ปุ่นและแนวทางในการดูแลและช่วยเหลือของสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงโตเกียว

– วิทยากรจาก สค. เกี่ยวกับหลักการเขียนโครงการเพื่อขอรับการสนับสนุนงบประมาณเพื่อดำเนินกิจกรรมของเครือข่าย และการปรับปรุงเว็บไซต์เครือข่ายหญิงไทยในต่างประเทศ (yingthai.dwf.go.th)

–  การประชุมกลุ่มย่อยในประเด็น ปัญหา อุปสรรค และแนวทางแก้ไข เพื่อพัฒนาระบบข้อมูลการให้ความช่วยเหลือสตรีและครอบครัวไทยในประเทศญี่ปุ่น สาระสำคัญ ดังนี้

1) ปัญหาที่เครือข่ายคนไทยในญี่ปุ่นให้ความช่วยเหลือผ่านศูนย์ และ Hotline

1.1) ด้านครอบครัว คู่สมรสชาวญี่ปุ่น ไม่เข้าใจถึงความผูกพันของคนไทย
ที่ต้องรับผิดชอบญาติพี่น้องที่เมืองไทย การหย่าร้าง การถูกทำร้ายทางร่างกายหรือจิตใจ

1.2) ด้านวัฒนธรรมและภาษา ขาดการเตรียมความพร้อมเรื่องภาษาและวัฒนธรรม เกิดความขัดแย้งกับคู่สมรส การวางตัวในสังคม การที่แม่ซึ่งเป็นคนไทยไม่สามารถสื่อสารภาษาญี่ปุ่นส่งผลต่อการสนับสนุนกิจกรรมของบุตรหลานในโรงเรียน

13.) ด้านกฎหมาย ส่วนหนึ่งผลจากขาดความรู้เรื่องภาษา ไม่ทราบถึงสิทธิและข้อปฏิบัติการขอเงินสงเคราะห์ การขอรับมรดก

1.4) การใช้ชีวิตทั่วไป ไม่สามารถสื่อสารกับแพทย์ได้ จำเป็นต้องใช้ล่าม     ทางการแพทย์ เด็กสองวัฒนธรรมสองภาษาทำให้ถูกกลั่นแกล้งที่โรงเรียน

– ปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงานของเครือข่ายคนไทยในต่างประเทศ

1) ขาดแคลนอาสาสมัครที่ทำหน้าที่ช่วยเหลือ ตอบปัญหา เพราะอาสาสมัคร    ซึ่งปัจจุบันมี Line ทำให้การช่วยเหลือรวดเร็วขึ้นมาก แต่ก็ยังขาดบุคลากรที่เป็นอาสาสมัครช่วยตอบปัญหา   เพราะอาสาสมัครก็มีงานประจำ งานล้นมือ ส่งผลต่อสุขภาพและครอบครัวของอาสาสมัคร

2) อาสาสมัครที่เพิ่งเริ่มต้นปฏิบัติหน้าที่ ยังต้องการการพัฒนาทักษะการให้คำปรึกษาทั้งด้านกฎหมาย สุขภาพจิต และการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ในการให้คำแนะนำแก่ผู้ขอรับการช่วยเหลือ โดยคำนึงถึงความปลอดภัยของเครือข่าย

3) ข้อจำกัดของการไม่มีใบอนุญาตสำหรับผู้ปฏิบัติหน้าที่ล่าม

4) ขาดงบประมาณเพื่อสนับสนุนการดำเนินงานที่แก้ปัญหาเฉพาะหน้า เร่งด่วน อาทิ ค่าพาหนะในการเดินทางไปช่วยเหลือติดตาม Case